Smooth Start tại HEI Schools: Khởi đầu êm dịu cho hành trình đến trường

1. Vì sao giai đoạn khởi đầu lại quan trọng?

Những ngày đầu tiên đến trường luôn là một cột mốc quan trọng trong hành trình phát triển cảm xúc – xã hội của trẻ nhỏ. Từ vòng tay thân thuộc của cha mẹ, con bắt đầu bước vào một thế giới mới với cô giáo, bạn bè và những thói quen sinh hoạt hoàn toàn khác. Sự thay đổi ấy mở ra nhiều cơ hội để trẻ học hỏi và trưởng thành, nhưng đồng thời cũng có thể trở thành một nguồn căng thẳng tự nhiên đối với hệ thần kinh còn non nớt. Chính trong giai đoạn chuyển tiếp này, sự đồng hành nhẹ nhàng và kiên nhẫn của cha mẹ cùng giáo viên đóng vai trò vô cùng quan trọng, giúp con cảm thấy an toàn, vững vàng và sẵn sàng thích nghi tích cực với môi trường học tập đầu đời.

Cảm giác an toàn và thoải mái luôn được nuôi dưỡng từ những ngày đầu đến trường

Theo một nghiên cứu quốc tế của Đại học Oslo (Na Uy) trong dự án Thrive by Three, các nhà khoa học đã đo nồng độ cortisol, hormone chỉ báo mức độ căng thẳng ở hơn 100 trẻ từ 1–2 tuổi trong giai đoạn bắt đầu đến trường mầm non. Kết quả cho thấy:

• Mức cortisol của trẻ tăng cao nhất trong những ngày đầu tách khỏi cha mẹ.

• Sau khoảng 4–6 tuần, chỉ số này mới dần ổn định, phản ánh quá trình thích nghi sinh lý và cảm xúc.

• Sự hiện diện và đồng hành của cha mẹ trong giai đoạn đầu có tác dụng làm giảm đáng kể phản ứng căng thẳng ở trẻ.

  
  

  Điều đó có nghĩa là trẻ cần thời gian và sự nâng đỡ tinh tế từ người lớn để cảm thấy an toàn, trước khi sẵn sàng khám phá và học hỏi.

2. Smooth Start: Kế hoạch khởi đầu suôn sẻ 

Tại HEI Schools Saigon Central, chúng tôi áp dụng chương trình “Smooth Start” – Khởi đầu Êm Dịu, một mô hình làm quen được xây dựng dựa trên các nghiên cứu tâm lý phát triển và bằng chứng khoa học về thích nghi sớm ở trẻ nhỏ.

Mục tiêu của chương trình:

• Giúp trẻ chuyển tiếp nhẹ nhàng từ môi trường gia đình sang trường học.

• Xây dựng mối quan hệ an toàn giữa trẻ – cô giáo – ba mẹ.

• Giảm thiểu căng thẳng sinh lý và cảm xúc trong giai đoạn đầu đến lớp.

  
  

Nguyên tắc thực hiện:

• Cùng đồng hành: Trong những ngày đầu, ba mẹ cùng con tham gia hoạt động tại lớp.

• Tiến trình linh hoạt: Thời lượng trẻ ở trường được tăng dần từng ngày, tùy theo khả năng thích nghi của từng bé.

• Giao tiếp cởi mở: Giáo viên và phụ huynh trao đổi hằng ngày để cập nhật tình hình của con.

• Kiên nhẫn và nhất quán: Cả nhà trường và phụ huynh cùng giữ nhịp điệu nhẹ nhàng, ổn định, giúp trẻ cảm thấy an toàn.

  
  

3. Vai trò của phụ huynh trong hành trình Smooth Start

Ba mẹ chính là “vùng an toàn cảm xúc” đầu tiên và quan trọng nhất trong cuộc đời của con. Trong những tuần đầu tiên đến trường, giai đoạn con đang học cách tách khỏi vòng tay quen thuộc để bước vào một thế giới mới, sự đồng hành, thấu hiểu và nhất quán của ba mẹ có thể tạo nên khác biệt rất lớn đối với cảm xúc và khả năng thích nghi của trẻ.

Các bạn nhỏ luôn cần thời gian để quen môi trường mới

💬 Chuẩn bị tâm lý trước ở nhà: Trước khi bắt đầu đi học, hãy trò chuyện cùng con về ngôi trường, cô giáo và các bạn mới bằng giọng điệu nhẹ nhàng, tích cực. Ba mẹ có thể kể những câu chuyện vui về trường học hoặc mô phỏng buổi sáng đến lớp để con hình dung rõ hơn. Một lời nói đơn giản nhưng ấm áp như: “Sáng mai mình đến trường chơi với cô và các bạn nhé, mẹ sẽ đón con sau khi con chơi xong,” giúp con hiểu rằng việc đến trường là điều bình thường và an toàn.

👀 Hiện diện tích cực trong những ngày đầu: Sự có mặt của ba mẹ trong một vài hoạt động đầu tiên ở lớp đóng vai trò như một “cầu nối” giúp con cảm thấy yên tâm khi chuyển giao dần sự gắn bó từ cha mẹ sang cô giáo. Thay vì can thiệp quá nhiều, ba mẹ chỉ cần ngồi gần, quan sát, mỉm cười và khích lệ. Sự hiện diện bình tĩnh ấy chính là tín hiệu cho con rằng “mọi thứ đều ổn.”

💗 Khuyến khích và ghi nhận nỗ lực của con: Những hành động nhỏ như một cái gật đầu, ánh nhìn tin tưởng, lời khen “Con giỏi lắm, mẹ thấy con đang chơi rất vui!” hay nụ cười ấm áp có tác dụng như một “liều an thần cảm xúc,” giúp con củng cố cảm giác an toàn nội tại và tự tin hơn khi khám phá thế giới mới.

🌱 Giữ tâm thế bình tĩnh và vững vàng: Trẻ rất nhạy cảm với cảm xúc của người lớn. Nếu ba mẹ lo lắng, quyến luyến hay thể hiện sự bất an, con sẽ dễ dàng “bắt sóng” và trở nên lưỡng lự, sợ hãi. Vì thế, hãy giữ cho mình tâm thế an nhiên, tin tưởng vào khả năng thích nghi của con, và thể hiện bằng những hành động nhỏ như vẫy tay chào nhẹ, mỉm cười thay vì dỗ dành quá mức. Khi ba mẹ vững vàng, con cũng sẽ cảm nhận được năng lượng tích cực ấy để tự tin bước vào hành trình học tập đầu đời.

4. Vai trò của giáo viên trong hành trình Smooth Start

Giáo viên là những người am hiểu sâu sắc về tâm lý trẻ nhỏ và thành thạo các kỹ năng chuyên môn cần thiết để đồng hành cùng trẻ trong giai đoạn làm quen đầu đời

Mỗi bạn nhỏ có một nhịp điệu ''làm quen'' riêng của chính mình

Kỹ năng quan sát và phản hồi cảm xúc của trẻ: Giáo viên được hướng dẫn nhận diện những biểu hiện tinh tế trong cảm xúc của trẻ từ ánh mắt, cử chỉ, cho đến giọng nói để kịp thời đưa ra phản hồi nhẹ nhàng, giúp trẻ cảm thấy được thấu hiểu và an toàn.

Chiến lược hỗ trợ cá nhân hóa: Mỗi đứa trẻ có nhịp làm quen và nhu cầu cảm xúc riêng. Giáo viên được khuyến khích linh hoạt điều chỉnh phương pháp tiếp cận, tạo điều kiện để từng trẻ có thể hòa nhập theo tốc độ và cách thức phù hợp nhất với bản thân.

Kỹ năng giao tiếp và hợp tác với phụ huynh: Việc duy trì kênh thông tin hai chiều giữa nhà trường và gia đình được xem là yếu tố then chốt. Các cô luôn chủ động chia sẻ quan sát, lắng nghe phản hồi và cùng phụ huynh thống nhất cách hỗ trợ con trong giai đoạn chuyển tiếp.

Trong giai đoạn này, cô giáo chính là “mối gắn kết an toàn thứ hai” sau cha mẹ, người giúp trẻ mở rộng cảm giác an toàn ra ngoài phạm vi gia đình. Mối quan hệ ấy không chỉ giúp con nhanh chóng ổn định tâm lý khi đến lớp, mà còn đặt nền móng cho khả năng tự điều chỉnh cảm xúc, lòng tự tin và năng lực thích ứng xã hội trong những năm tháng sau này.

5. Từ nghiên cứu đến thực hành

Các kết quả từ dự án Thrive by Three và nhiều nghiên cứu tương tự (Ahnert et al., 2017; Vermeer & Groeneveld, 2021) đã chỉ ra rằng:

• Thời gian chuyển tiếp chậm rãi, có sự hiện diện của cha mẹ và giáo viên giúp trẻ thích nghi tốt hơn.

• Chỉ số cortisol (hoocmon căng thẳng) ổn định sớm hơn khi trẻ có mối quan hệ gắn bó với người chăm sóc tại trường.

• Trẻ trải qua Smooth Start tại HEI Schools thường thể hiện nhiều hành vi tích cực, gắn kết và vui chơi chủ động hơn sau 4–6 tuần.

  
  

Như vậy, chương trình Smooth Start không chỉ là một quy trình tổ chức, mà là ứng dụng thực tiễn của khoa học phát triển thần kinh – cảm xúc vào giáo dục mầm non.

Môi trường giáo dục đầu đời, nên là một ngôi nhà thứ hai của trẻ

6. Kết luận

Khởi đầu đến trường có thể là hành trình đầy cảm xúc, nhưng với sự thấu hiểu, phối hợp và đồng hành từ cha mẹ giáo viên nhà trường, mỗi đứa trẻ sẽ học được cách thích nghi, tin tưởng và tỏa sáng theo nhịp riêng của mình.

Smooth Start chính là cầu nối mềm mại giữa gia đình và trường học, nơi mọi bước chân nhỏ bé đều được đón nhận bằng sự dịu dàng, kiên nhẫn và yêu thương.

👉 Tài liệu tham khảo:

• Ahnert, L., Gunnar, M., Lamb, M. E., & Barthel, M. (2017). Transition to child care: Cortisol and adjustment in young children. Child Development, 88(3), 841–854.

• Vermeer, H. J., & Groeneveld, M. G. (2021). Children’s physiological stress reactivity and adaptation to childcare: A review. Early Childhood Research Quarterly, 56, 246–259.

• Watamura, S. E., et al. (2019). Stress in toddlers starting daycare: Cortisol patterns and parental presence. Thrive by Three Project, University of Oslo.